Nấm phytophthora là một trong những tác nhân gây bệnh nguy hiểm nhất trên cây sầu riêng, đặc biệt vào mùa mưa hoặc ở những vườn có điều kiện thoát nước kém. Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể làm cây suy kiệt nhanh, giảm năng suất nghiêm trọng, thậm chí chết cây. Trong bài viết này, ATW sẽ giúp bà con hiểu rõ nấm phytophthora gây hại như thế nào đến cây sầu riêng, cách nhận biết sớm triệu chứng và các biện pháp phòng trừ hiệu quả, an toàn và bền vững.

Nguyên nhân gây hại của nấm phytophthora trên sầu riêng

Nấm phytophthora tồn tại sẵn trong đất và tàn dư cây trồng, có khả năng gây hại trên nhiều loại cây ăn trái, trong đó sầu riêng là đối tượng rất mẫn cảm.

Một số nguyên nhân chính khiến nấm phytophthora bùng phát mạnh gồm:

– Đất trồng bị ngập úng kéo dài, thoát nước kém

– Mùa mưa ẩm độ cao, tạo điều kiện cho nấm phát triển

– Vườn trồng mật độ dày, tán rậm, thông thoáng kém

– Bón phân hóa học mất cân đối, rễ yếu, gây suy giảm sức đề kháng

Trên sầu riêng, loài gây hại phổ biến nhất là Phytophthora palmivora. Nấm có thể tấn công cây từ giai đoạn vườn ươm đến khi cây trưởng thành, gây bệnh trên nhiều bộ phận khác nhau như rễ, thân, lá và trái.

Biểu hiện và triệu chứng do nấm phytophthora gây ra

Trên bộ rễ

• Rễ bị thối nhũn, chuyển màu nâu đen
• Rễ mất khả năng hút nước và dinh dưỡng
• Cây sinh trưởng chậm, lá vàng, héo rũ
• Trường hợp nặng có thể làm cây chết dần

Trên thân và cành

• Xuất hiện hiện tượng xì mủ, chảy nhựa màu nâu
• Vết bệnh ẩm ướt, lan dọc theo thân hoặc cành
• Khi cạo lớp vỏ bên ngoài sẽ thấy phần gỗ bên trong bị thâm nâu

Trên lá

• Ban đầu xuất hiện các đốm đen nhỏ trên mặt lá
• Vết bệnh lan nhanh, lá chuyển vàng rồi nâu
• Lá bị thối, khô dần và rụng hàng loạt

Trên trái

• Xuất hiện đốm đen nhỏ từ cuống lan xuống thân trái
• Vết bệnh loang rộng thành vòng tròn trên vỏ
• Khi trái gần chín, vết bệnh nứt ra, phần thịt bên trong bị thối
• Trái rụng sớm, mất giá trị thương phẩm

Biện pháp phòng trừ nấm phytophthora trên cây sầu riêng

Biện pháp canh tác

• Làm đất cao ráo, đảm bảo thoát nước tốt, tránh ngập úng
• Trồng với mật độ hợp lý, tỉa cành tạo tán giúp vườn thông thoáng
• Bón phân cân đối, hạn chế lạm dụng phân hóa học
• Tăng cường sử dụng phân hữu cơ để cải tạo đất
• Phun phòng nấm bệnh định kỳ vào thời điểm mưa nhiều

Biện pháp sinh học

• Bổ sung nấm Trichoderma để ức chế nấm gây bệnh trong đất
• Tăng cường vi sinh vật có lợi bằng EM thứ cấp
• Sử dụng phân hữu cơ hoai mục, humic, đạm cá
• Giúp cây khỏe, rễ mạnh, nâng cao khả năng chống chịu tự nhiên

Biện pháp hóa học

• Quét vôi hoặc dung dịch Bordeaux 1% quanh gốc (cao 0.7 – 1m) vào đầu và cuối mùa mưa
• Khi thân, cành có vết bệnh, dùng dao cạo sạch mô bệnh rồi bôi thuốc có hoạt chất: Mancozeb, Metalaxyl, Agrifos (pha đúng nồng độ khuyến cáo)
• Có thể sử dụng hoạt chất Phosphonate bơm vào thân đối với cây có tán lớn, kết hợp phun phòng định kỳ để kiểm soát bệnh hiệu quả.

Nấm phytophthora là mối đe dọa nghiêm trọng đối với cây sầu riêng nếu không được kiểm soát đúng cách. Việc kết hợp canh tác hợp lý – biện pháp sinh học – sử dụng thuốc đúng kỹ thuật sẽ giúp bà con hạn chế bệnh, bảo vệ vườn cây và duy trì năng suất bền vững. ATW khuyến nghị bà con chủ động phòng bệnh sớm, cải tạo đất và tăng sức đề kháng cho cây là giải pháp lâu dài, hiệu quả và an toàn.

 

Bí quyết bón phân hợp lý để bảo vệ đất và cây trồng

Bệnh thối rễ trên cây sầu riêng và cách phòng ngừa

Cây sầu riêng bị rụng lá. Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả