Nhận biết nhện đỏ hại cây bơ và cách phòng trừ an toàn, hiệu quả

Nhện đỏ hại cây bơ là đối tượng gây hại phổ biến trên cây bơ, chúng tấn công bằng cách hút chích trên lá, khiến lá  xuất hiện các đốm vàng, chuyển màu đồng, khô và rụng khi mật số tăng cao. Nếu không phát hiện sớm, cây bơ có thể suy giảm sinh trưởng và ảnh hưởng đến khả năng nuôi trái. Bài viết dưới đây, ATW Sinh học sẽ giúp bà con nhận biết dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng trị nhện đỏ trên cây bơ hiệu quả.

Nhện đỏ hại cây bơ là gì?

Nhện đỏ hại cây bơ là loài nhện có kích thước rất nhỏ, thường sinh sống và chích hút dịch tế bào trên lá cây. Chúng thường tập trung ở mặt dưới lá, khiến lá xuất hiện các chấm vàng li ti, bạc màu hoặc chuyển sang nâu đồng. Khi mật số tăng cao, lá có thể khô, rụng sớm, làm giảm khả năng quang hợp và khiến cây bơ sinh trưởng kém.

Đặc điểm và vòng đời của nhện đỏ hại cây bơ

Nhện đỏ có tên khoa học là Tetranychus urticae, thuộc họ Tetranychidae, bộ Acarina, cơ thể rất nhỏ bé nên không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Tên là nhện đỏ nhưng chúng có thể mang màu đỏ, vàng, cam hoặc xanh nhạt, hoặc từng vào giai đoạn sinh trưởng mà chúng sẽ có màu sắc khác nhau.

Về vòng đời nhện đời, thường kéo dài từ 20 – 40 ngày, trải qua 3 giai đoạn sinh trưởng chính đó là trứng, ấu trùng và thành trùng:

▶️ Trứng: Giai đoạn này trứng ở dạng hình cầu hoặc củ hành, rất nhỏ, bề mặt bóng và mong. Được nhện cái đẻ ở gần sát gân lá ở cả hai mặt lá, đặc biệt là mặt dưới hoặc ở những khu vực có tơ nhện. Thời gian của trứng nhện đỏ kéo dài từ 4 – 5 ngày rồi mới nở.

▶️ Ấu trùng: Trứng đã nở, giai đoạn tiếp theo đó là ấu trùng, có dáng bầu dục và lúc này đã xuất hiện thêm 3 đôi chân. Để trở thành trùng, ấu trùng phải trải qua 3 lần thay da, riêng ấu trùng đực chỉ thay da 2 lần. Ấu trùng khi mới nở sẽ có màu trắng vàng sau dần sẽ chuyển sang màu nâu đỏ. Quá trình thay da của ấu trùng kéo dài khoảng 5 – 10 ngày.

▶️ Nhện đỏ trưởng thành: Giai đoạn ấu trùng kết thúc, lúc này cơ thể nhện đỏ sẽ hoàn thiện và chính thức là con trưởng thành. Ở giai đoạn này kích thước của chúng vẫn nhỏ, chỉ khoảng 0,4mm; hình bầu dục tròn và có 8 chân. Bên ngoài cơ thể được phủ một lớp lông thưa và có màu đỏ sẫm. Để bắt đầu cho thế hệ tiếp theo, con đực và con cái sẽ giao phối và con sẽ đẻ trứng từ 2 –  6 ngày, mỗi con thường sẽ để khoảng 70 trứng.

Điều kiện khiến nhện đỏ hại cây bơ bùng phát mạnh

⏩ Nhện đỏ hại cây bơ thường phát triển mạnh trong khi gặp thời tiết khô, nóng, độ ẩm thấp và nắng kéo dài. Lý do là gì thời điểm môi trường này sẽ đẩy nhanh quá trình hoàn thành vòng đời và gia tăng mật độ chỉ trong thời gian ngắn.

⏩ Cây bị stress, căng thẳng, thiếu nước cũng càng làm tăng nguy cơ nhện đỏ phát triển. Đất khô kéo dài, tưới nước không đều hoặc bộ rễ hoạt động kém khiến cây sinh trưởng yếu, khả năng chống chịu giảm.

⏩ Vườn bơ quá rậm rạp, cỏ dại mọc xung quanh và không được hay vệ sinh định kỳ, điều này cũng khiến việc quan sát trở nên khó khăn, không phát hiện kịp thời nhện đỏ sẽ gia tăng mật độ đến khi cây có dấu hiệu quá yếu mới biết.

⏩ Ngoài ra, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật thiếu hợp lý cũng có thể khiến nhện đỏ bùng phát trở lại. Việc phun thuốc liên tục hoặc không đúng đối tượng có thể ảnh hưởng đến các loài thiên địch của nhện, làm mất cân bằng quần thể trong vườn.

Dấu hiệu nhận biết nhện đỏ hại cây bơ

Các triệu chứng đặc trưng thường thấy giúp bà con phát hiện sớm loài nhện đỏ hại cây bơ như sau:

⏩ Lá xuất hiện các chấm nhỏ li ti: Trên lá, đặc biệt ở những lá nhỏ, có thể thấy các chấm trắng bạc hoặc vàng nhạt. Gân lá có xu hướng nổi rõ, bề mặt lá có thể bị xoăn hoặc biến dạng.

⏩ Lá chuyển vàng, phồng và khô cứng: Khi nhện tiếp tục chích hút, lá dần chuyển vàng, bề mặt có thể phồng lên, sau đó khô, cứng và rụng. Nếu mức độ gây hại nặng, lá có thể chuyển sang màu trắng bạc và rụng hàng loạt.

⏩ Nhện tập trung ở nhiều vị trí trên trái: Trên trái bơ, nhện có thể ẩn và gây hại tại những khu vực khó quan sát như cuống trái, phần đít trái hoặc các vị trí lõm trên bề mặt trái.

⏩ Xuất hiện tơ và nhện li ti ở ngọn cây: Vào buổi sáng khi có ánh sáng xuyên qua tán, bà con có thể quan sát kỹ phần ngọn. Nếu thấy những sợi tơ mảnh cùng các chấm nhỏ li ti đang di chuyển, đây có thể là dấu hiệu cho thấy nhện đỏ đang hiện diện.

⏩ Kiểm tra bằng giấy trắng: Đặt một tờ giấy trắng bên dưới lá rồi miết nhẹ cả hai mặt lá lên giấy. Nếu trên giấy xuất hiện những vệt màu nâu đỏ hoặc các chấm nhỏ li ti, đó có thể là nhện đỏ bị nghiền ra. Đây là cách kiểm tra nhanh khi khó quan sát trực tiếp bằng mắt thường.

Những ảnh hưởng mà nhện đỏ hại cây bơ gây ra

Tác hại mà nhện đỏ hại cây bơ gây ra không chỉ làm mất màu xanh tự nhiên của lá bơ mà còn ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây. Chi tiết những ảnh hưởng mà nhện đỏ gây ra cho cây bơ như sau:

• Nhện đỏ hút chích nhựa khiến cây dần suy yếu, do mất đi nguồn dinh dưỡng, hậu quả đó là lá vàng toàn bộ, mép bị khô và rụng sớm.
• Khi lá mất đi màu xanh vốn có, lục lạp của tế bào bị phá hủy và còn bị khô rụng sớm ảnh hưởng trước mắt đó là khả năng quang hợp của cây.
• Bộ phận hút chích yêu thích của nhện đỏ đó là phần ngọn non, bộ phận này bị hút cạn dinh dưỡng, trở nên bị khô cháy, phần ngọn bị chết sẽ khiến cây ngày càng còi cọc và kém phát triển.
• Một khi đã bị xâm nhiễm, nếu như không xử lý kịp thời, mật độ lây lan rất cao, vì vòng đời ngắn, sinh sản nhiều, chúng có thể phát tán qua gió, dụng cụ làm vườn hoặc tơ nhện.
• Lá khó quang hợp, cây kém phát triển, còi cọc, hấp thụ dinh dưỡng kém sẽ kéo theo năng suất giảm, chất lượng trái không tốt, cây khó ra hoa, đậu trái hoặc nếu có ra trái thường bị méo, toàn trái đực, dễ rụng.

Biện pháp phòng trừ an toàn nhện đỏ hại cây bơ

Để hạn chế nhện đỏ hại cây bơ mà vẫn đảm bảo sức khỏe lâu dài cho cây bơ, bà con nên áp dụng các biện pháp phòng ngừa, chăm sóc như sau:

✔️ Quan sát kỹ mặt dưới lá, gân lá, đọt non và các vị trí nhện thường trú. Nên kiểm tra nhiều cây trong vườn, đặc biệt vào thời tiết nóng và khô để phát hiện sớm.

✔️ Tưới nước đầy đủ và ổn định trong mùa khô, tránh để cây bơ bị thiếu nước kéo dài. Tuy nhiên, không nên tưới quá mức gây úng hoặc ảnh hưởng đến bộ rễ.

✔️ Loại bỏ cành lá già, yếu hoặc bị gây hại nặng; đồng thời kiểm soát cỏ dại và giữ tán cây thông thoáng để hạn chế nơi cư trú của nhện.

✔️ Cần bảo vệ các loài thiên địch, tạo môi trường thuận lợi cho các thiên địch của nhện đỏ xuất hiện trong vườn. Một số loài thiên địch của nhện đỏ như: Bọ rùa, loài nhện bắt mồi, bọ cánh cộc Oligota,…

✔️ Ưu tiên sử dụng các biện pháp sinh học khi mật độ vẫn còn ít kết hợp với việc chăm sóc để cây vừa giảm áp lực gây hại mà vẫn đảm bảo sức khỏe của luôn tốt.

✔️ Sau khi áp dụng biện pháp phòng trừ, cần kiểm tra lại các lá và đọt cây để đánh giá hiệu quả. Việc tiếp tục theo dõi giúp phát hiện sớm lứa nhện mới và xử lý trước khi mật số tăng cao.

Phòng trừ nhện đỏ cây bơ bằng phương pháp hóa học

Các loại thuốc hóa học chỉ nên sử dụng khi mật độ nhện đỏ hại cây bơ có mật độ dày đặc, khó xử lý bằng các biện pháp thông thường. Dùng loại thuốc hóa học này bà con cần chú ý liều lượng, tránh bón quá liều và không nên lạm dụng quá mức. Ưu điểm có thể tiêu diệt nhanh nhưng thuốc hóa học chứa các thành phần độc hại có thể khiến môi trường bị ô nhiễm, đề kháng cây yếu dần bà gây hại đến sức khỏe con người.

Để ngăn chặn hiện tượng trên có thể xảy ra, cách xử lý tốt nhất đó là thay thế bằng các chế phẩm sinh học vừa hiệu quả mà còn đảm bảo an toàn.

Điều trị nhện đỏ hại cây bơ bằng thuốc sinh học Laqua 10⁶ SC

Để kiểm soát nhện đỏ hại cây bơ theo hướng an toàn và hạn chế ảnh hưởng đến hệ sinh thái vườn, bà con có thể kết hợp các biện pháp chăm sóc với chế phẩm sinh học phù hợp. Laqua 10⁶ SC là một lựa chọn có thể được dùng trong quy trình xử lý, với cơ chế tác động sinh học giúp hỗ trợ kiểm soát nhện đỏ và các đối tượng gây hại trên cây.

Thành phần thuốc trị nhện đỏ gây hại ở cây bơ Laqua 10⁶ SC

✔️ Vi khuẩn BT: Bacillus thuringiensis: 1×10⁸ CFU/ml; pH: 5; Tỷ trọng: 1.14

✔️ Nấm 4 màu:

Nấm xanh: Metarhizium sp

Nấm trắng: Beauveria sp

Nấm tím: Paecilomyces spp

Nấm xám: Verticillium sp

✔️ Virus NPV: Nucleopolyhedrovirus

Công dụng thuốc trừ cây bơ bị nhện đỏ Laqua 10⁶ SC

✔️ Tác động trên sâu hại và côn trùng từ trứng, ấu trùng đến cá thể trưởng thành.

✔️ Hỗ trợ phòng trừ các đối tượng như sâu bướm, sâu cuốn lá, sâu ăn trái, sâu vẽ bùa, sâu khoang,…

✔️ Có khả năng hỗ trợ phòng ngừa rầy nâu, rầy xanh, rầy trắng, bọ trĩ, nhện đỏ, bọ xít, rệp sáp, ruồi trắng,…

✔️ Hạn chế ảnh hưởng đến các loài thiên địch và sinh vật có ích khi sử dụng đúng hướng dẫn.

✔️ Không yêu cầu thời gian cách ly và hạn chế tình trạng gây nóng, sốc cây như một số thuốc hóa học.

✔️ Vi sinh vật có lợi có khả năng lây lan, ký sinh và tiêu diệt đối tượng gây hại, từ đó góp phần kiểm soát mật số sâu bệnh trong vườn.

Hướng dẫn cách dùng thuốc trừ nhện đỏ hại cây bơ

✔️ Phun phòng: Hòa 225ml vào 400 lít nước, phun đều lên toàn bộ cây trồng, cả vùng đất quanh gốc, dùng định kỳ từ 15 – 30 ngày/lần.

✔️ Phun trị: Hòa 225ml vào 200 lít nước hoặc liều lượng ít hơn 25ml hòa vào bình 20 – 25 lít nước, phun trực tiếp vác các vùng bị nhện đỏ tấn công công và các bộ phân xung quanh. Dùng từ 2 – 3 lần, mỗi lần cách từ 3 – 5 ngày.

Nhìn chung, nhện đỏ hại cây bơ cần được phát hiện và xử lý sớm để tránh ảnh hưởng đến sức sinh trưởng của cây. Bà con nên kết hợp theo dõi vườn, duy trì độ ẩm phù hợp, chăm sóc cây khỏe và lựa chọn biện pháp phòng trừ an toàn khi cần thiết. Qua nội dung trên, ATW Biotech đã chia sẻ những thông tin cần thiết về dấu hiệu, nguyên nhân và cách kiểm soát nhện đỏ trên cây, giúp nhà vườn chủ động hơn trong quá trình chăm sóc và bảo vệ vườn cây.