Rệp sáp trên cây có múi là đối tượng gây hại phổ biến và nguy hiểm, thường xuất hiện quanh năm nhưng bộc phát mạnh vào giai đoạn cây ra đọt non, bông và trái non. Không chỉ trực tiếp làm cây suy yếu, rụng hoa – rụng trái, rệp sáp còn tạo điều kiện cho nấm bồ hóng và nhiều loại bệnh khác phát triển, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng trái.
Trong bài viết này, ATW sẽ giúp bà con nhận biết rệp sáp trên cây có múi, hiểu rõ đặc điểm gây hại và cách phòng trị rệp sáp hiệu quả theo hướng bền vững.
Rệp sáp trên cây có múi là gì?
Rệp sáp trên cây có múi là nhóm côn trùng chích hút nhựa cây, gồm hai nhóm chính:
- Rệp sáp bông (rệp sáp phấn): Pseudococcus, Planococcus, Icerya purchasi
- Rệp sáp dính: Lepidosaphes, Aonidiella, Coccus, Saissetia
Rệp sáp gây hại chủ yếu ở đọt non, lá non, hoa, trái và cả rễ cây có múi. Chúng di chuyển chậm, thường được kiến mang đi phát tán, làm dịch hại lây lan nhanh trong vườn.
Đặc điểm hình thái và tập tính gây hại của rệp sáp
Cơ thể rệp sáp được bao phủ bởi lớp sáp bảo vệ:
- Rệp sáp phấn có lớp bột trắng
- Rệp sáp dính có vỏ cứng, màu sắc và hình dạng khác nhau
- Lớp sáp này khiến rệp khó bị tiêu diệt, làm giảm hiệu quả của thuốc nếu xử lý không đúng cách.
- Rệp sáp có chu kỳ sinh trưởng ngắn (đa số dưới 1 tháng), khả năng sinh sản cao, dễ bộc phát thành dịch lớn khi điều kiện thuận lợi
- Rệp sáp gây hại quanh năm, nhưng rõ rệt nhất khi: ra đọt non, ra bông, xổ nhụy, nuôi trái non.
Ngoài ra, rệp sáp tiết ra mật ngọt, thu hút kiến tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển, làm giảm khả năng quang hợp của cây.

Dấu hiệu nhận biết rệp sáp trên cây có múi
Trên hoa (bông)
- Cuống bông teo tóp
- Hoa vàng, héo
- Thiếu hạt phấn, dễ rụng sớm
Trên trái non
- Cuống trái bị teo tóp
- Hoa vàng, héo
- Thiếu hạt phấn, dễ rụng hàng loạt
Trên trái lớn
- Vỏ trái bị đen do nấm bồ hóng
- Trái xấu, giảm giá trị thương phẩm
Trên rễ cây
- Rễ bị phù, chậm phát triển
- Vết chích của rệp tạo cửa ngõ cho nấm bệnh xâm nhập
Dấu hiệu cảnh báo sớm trong vườn:
- Xuất hiện nhiều kiến
- Có nấm bồ hóng bám trên lá, cành
- Vườn trồng xen canh cây ký chủ như bơ, ổi…

Biện pháp phòng trị rệp sáp trên cây có múi hiệu quả
Biện pháp canh tác (nền tảng quan trọng)
- Trồng với mật độ hợp lý, không để vườn quá rậm rạp
- Thường xuyên tỉa bỏ cành già, cành sâu bệnh, giúp vườn thông thoáng
- Bón phân đầy đủ và cân đối, giúp cây khỏe, tăng sức đề kháng tự nhiên
- Khi tưới nước, có thể xịt tia mạnh vào vị trí rệp tập trung để rửa trôi rệp và trứng
Biện pháp sinh học
Thường xuyên thăm vườn, phát hiện sớm và xử lý kịp thời, nhất là giai đoạn cây ra đọt, ra hoa, trái non.
Bà con có thể sử dụng chế phẩm sinh học ATW Sauray WP giúp tạo cơ chế lây lan – ký sinh – tiêu diệt, không chỉ tiêu diệt sâu bệnh hiệu quả mà còn an toàn với thiên địch và hệ sinh thái.
Rệp sáp trên cây có múi là đối tượng gây hại nguy hiểm, âm thầm nhưng để lại hậu quả lớn nếu không được kiểm soát sớm. Việc nhận biết đúng dấu hiệu, kết hợp biện pháp canh tác hợp lý và xử lý kịp thời sẽ giúp bà con bảo vệ vườn cây, hạn chế rụng hoa – rụng trái và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Lở cổ rễ sầu riêng do đâu – Nguyên nhân và cách điều trị dứt điểm
Phấn trắng trên cây sầu riêng – Nguyên nhân và cách điều trị

