Lở cổ rễ sầu riêng là một trong những bệnh hại nguy hiểm, thường xuất hiện âm thầm nhưng gây thiệt hại nặng nề nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời. Bệnh khiến cổ rễ bị thối nhũn, bộ rễ suy yếu, cây sinh trưởng kém, thậm chí chết nhanh chỉ sau thời gian ngắn.

Trong bài viết này, ATW sẽ giúp bà con hiểu rõ nguyên nhân lở cổ rễ sầu riêng, điều kiện phát sinh bệnh, các biểu hiện điển hình và giải pháp điều trị dứt điểm theo hướng sinh học, an toàn, hiệu quả, bền vững cho vườn sầu riêng.

Tìm hiểu về bệnh lở cổ rễ sầu riêng là gì?

Lở cổ rễ sầu riêng là bệnh hại nguy hiểm xuất hiện ở vùng tiếp giáp giữa thân cây và mặt đất (cổ rễ). Bệnh thường gặp trên cây sầu riêng con, cây mới trồng hoặc những vườn có đất ẩm, thoát nước kém.

Bệnh làm phần cổ rễ bị thối nhũn, bong vỏ, nứt thân, khiến dòng vận chuyển nước và dinh dưỡng bị gián đoạn. Nếu không xử lý kịp thời, cây có thể suy kiệt và chết nhanh chỉ sau vài tuần.

Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến nhiều vườn sầu riêng bị hao hụt cây giống, giảm mật độ trồng và tốn chi phí tái canh.

Nguyên nhân nào gây bệnh lở cổ rễ sầu riêng?

Bệnh lở cổ rễ sầu riêng không xuất hiện ngẫu nhiên mà là hệ quả của nhiều tác nhân kết hợp, chủ yếu đến từ nấm bệnh trong đất và tuyến trùng.

Các tác nhân chính gây bệnh:

• Nấm Phytophthora spp.: gây thối cổ rễ, xì mủ, chết nhanh
• Nấm Pythium spp.: gây thối rễ non, rễ tơ
• Nấm Fusarium spp.: làm hư hại mô dẫn, khiến cây suy yếu kéo dài
• Tuyến trùng hại rễ: tạo vết thương hở, mở đường cho nấm xâm nhập

Trong đó, tuyến trùng là tác nhân âm thầm nhưng cực kỳ nguy hiểm, vì chúng phá rễ từ bên trong, khiến việc điều trị bằng thuốc nấm đơn lẻ không mang lại hiệu quả triệt để.

Điều kiện phát triển của bệnh lở cổ rễ sầu riêng

Bệnh phát triển mạnh khi gặp điều kiện môi trường thuận lợi, đặc biệt là ở các vùng trồng sầu riêng thâm canh.

Các điều kiện dễ bùng phát bệnh

• Đất bí chặt, thoát nước kém
• Mưa kéo dài, ẩm độ cao
• Vườn trồng thấp, không lên mô
• Bón nhiều phân hóa học, ít hữu cơ
• Rễ yếu, đất nghèo vi sinh có lợi

Trong môi trường này, nấm bệnh và tuyến trùng phát triển mạnh, tấn công trực tiếp vào bộ rễ và cổ rễ cây.

Biểu hiện bệnh lở cổ rễ sầu riêng

Nhà vườn có thể nhận biết bệnh thông qua các dấu hiệu sau:

• Phần cổ rễ thâm nâu, mềm nhũn
• Vỏ thân sát gốc bong tróc, nứt nẻ
• Có thể xuất hiện dịch nhựa chảy ra
• Lá vàng dần, héo rũ dù đất còn ẩm
• Cây sinh trưởng chậm, đứng ngọn
• Rễ non bị thối, rễ tơ ít hoặc mất hoàn toàn

Khi triệu chứng xuất hiện rõ, bệnh thường đã tiến triển khá nặng.

Hậu quả bệnh lở cổ rễ sầu riêng gây ra

Nếu không xử lý kịp thời và đúng cách, bệnh lở cổ rễ có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng:

• Cây chết hàng loạt, đặc biệt là cây con
• Giảm mật độ vườn, tăng chi phí trồng dặm
• Bộ rễ suy yếu kéo dài, cây chậm lớn
• Năng suất thấp, tuổi thọ vườn giảm mạnh
• Đất canh tác ngày càng suy thoái

Hướng dẫn phòng trừ lở cổ rễ sầu riêng hiệu quả

Để phòng trừ bệnh lở cổ rễ sầu riêng bền vững, cần kết hợp cải tạo đất, quản lý rễ, kiểm soát tuyến trùng và nấm bệnh.

Biện pháp tổng hợp:

• Lên mô cao, cải thiện hệ thống thoát nước
• Tăng cường phân hữu cơ, vi sinh
• Hạn chế lạm dụng phân hóa học
• Sử dụng chế phẩm sinh học xử lý đất định kỳ
• Kiểm tra vườn thuyền xuyên, xử lý sớm.

Mẹo xử lý giúp hạn chế bệnh lây lan

• Cách ly cây bệnh nặng, tránh lây lan
• Không tưới tràn từ cây bệnh sang cây khỏe
• Dụng cụ làm vườn cần vệ sinh sạch sau khi sử dụng
• Bổ sung vi sinh đối kháng để phục hồi đất

Thuốc đặc trị ATW Batricha WP – Giải pháp xử lý tận gốc

Công dụng

• Tiêu diệt toàn bộ vòng đời tuyến trùng (trứng – ấu trùng – trưởng thành)
• Hạn chế thối rễ, lở cổ rễ do tuyến trùng gây ra
• Không ảnh hưởng đến giun đất
• Giúp rễ phục hồi nhanh, cây bung đọt khỏe
• Cải tạo đất, tái tạo hệ vi sinh có lợi

Thành phần

• Chaetomium spp 1×10^8 CFU/g
• Trichoderma spp 1×10^8 CFU/g
• Bacillus spp 1×10^8 CFU/ga

Hướng dẫn sử dụng

Trị tuyến trùng – lở cổ rễ:

• Hòa 225g với phuy 200 lít nước phun đẫm vết bệnh và khu vực xung quanh. 
• Định kỳ 2-3 lần cách nhau 3-5 ngày, có thể pha với phân bón và thuốc trừ sâu hóa học. 

Phòng tuyến trùng định kỳ:

• Hòa 225g với 500 lít nước phun đều trên tán lá, hoa, quả hoặc tưới (rải gốc) vùng đất quanh thân, gốc.
•  Định kỳ từ 15  30 ngày/lần tùy thuộc vào thời tiết và tình hình bệnh. 
• Liều lượng: 1g/2lít nước > gói 225g/500 lít nước.

Lở cổ rễ sầu riêng là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng và trị dứt điểm nếu nhà vườn hiểu đúng nguyên nhân và áp dụng giải pháp sinh học phù hợp. Việc kiểm soát tuyến trùng, phục hồi đất và bảo vệ bộ rễ chính là chìa khóa để vườn sầu riêng phát triển bền vững lâu dài.

Phấn trắng trên cây sầu riêng – Nguyên nhân và cách điều trị

Kinh nghiệm chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh hại sầu riêng

Làm thế nào để phòng bệnh thối trái trên cây sầu riêng hiệu quả

Giải pháp giúp sầu riêng chống rụng trái non tăng đậu trái