Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đang trở thành vấn đề lớn với sầu riêng Việt Nam. Nhiều thị trường khó tính như EU liên tục cảnh báo và tăng tần suất kiểm tra. Nếu không kiểm soát tốt, lô hàng có thể bị trả về, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và cơ hội xuất khẩu.
Vậy tại sao dư lượng lại nghiêm trọng đến vậy? Những hoạt chất nào thường vi phạm? Và làm sao để nhà vườn kiểm soát hiệu quả? ATW sẽ giải thích chi tiết trong bài viết dưới đây.

Vì sao dư lượng sầu riêng lại trở thành vấn đề “nóng”?

Trong vài năm gần đây, nhiều lô sầu riêng Việt Nam bị phát hiện dư lượng vượt ngưỡng MRL (giới hạn dư lượng tối đa). Vì vậy, EU đã siết quy định bằng Regulation 2024/3153, nâng tần suất kiểm tra tại biên giới từ 10% lên 20%.

Nguyên nhân là do nhiều hoạt chất bị phát hiện ở mức cao, thậm chí cao hơn chuẩn quốc tế hàng chục lần. Một số mẫu ghi nhận dư lượng lên tới 6,3 mg/kg, trong khi quy định chỉ cho phép 0,005–0,1 mg/kg tùy hoạt chất.

Điều này khiến sầu riêng Việt Nam đối mặt với nhiều rủi ro khi xuất khẩu sang các thị trường khó tính.

Các hoạt chất dư lượng thường bị cảnh báo

Nhiều hoạt chất phổ biến bị kiểm soát gắt gao. Dưới đây là các hoạt chất thường xuất hiện trong báo cáo vi phạm:

Carbendazim

Thuốc trừ nấm nhóm benzimidazole. Hoạt chất này từng bị phát hiện vượt ngưỡng trong nhiều lô hàng.

Fipronil

Thuốc trừ sâu dễ để lại dư lượng cao. EU kiểm soát rất chặt.

Azoxystrobin & Dimethomorph

Hai hoạt chất fungicide thường dùng để trị nấm bệnh.

Metalaxyl

Dễ bị truy vết dư lượng trên sầu riêng khi sử dụng sai thời điểm.

Lambda-cyhalothrin

Một hoạt chất nhóm pyrethroid, thường gây vi phạm MRL.

Acetamiprid

Thuốc trừ sâu nhóm neonicotinoid. MRL của EU rất thấp.

Những hoạt chất này không hoàn toàn bị cấm. Tuy nhiên, việc phun sai liều, sai thời điểm hoặc không đảm bảo thời gian cách ly sẽ làm dư lượng vượt ngưỡng.

Hậu quả của việc dư lượng vượt ngưỡng

Lô hàng bị trả về hoặc tiêu hủy

Nếu dư lượng vượt MRL, lô hàng sẽ bị giữ lại, trả về hoặc tiêu hủy. Điều này gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp.

Giảm uy tín xuất khẩu

Doanh nghiệp bị cảnh báo nhiều lần sẽ bị giám sát chặt hơn. Điều này làm mất lợi thế cạnh tranh.

Ảnh hưởng sức khỏe người dùng

Dư lượng cao có thể gây hại nếu tích tụ lâu dài. Vì vậy các thị trường cao cấp luôn quản lý rất chặt.

Cách kiểm soát dư lượng sầu riêng an toàn và hiệu quả

Ưu tiên sử dụng sinh học

Sản phẩm sinh học hoặc vi sinh giúp giảm phụ thuộc hóa chất. Đây là hướng đi bền vững cho sầu riêng xuất khẩu.
ATW khuyến nghị dùng các dòng chế phẩm vi sinh hoặc nấm đối kháng để giảm nguy cơ dư lượng cao.

Thực hiện nguyên tắc “4 đúng”

Nguyên tắc này giúp giảm rủi ro dư lượng:

• Đúng loại

• Đúng liều

• Đúng thời điểm

• Đúng phương pháp

Nhờ đó, thuốc phân hủy kịp trước khi thu hoạch.

Kiểm tra dư lượng trước khi thu hoạch

Nhà vườn cần lấy mẫu định kỳ và phân tích dư lượng. Điều này giúp đảm bảo sản phẩm an toàn trước khi đóng hàng xuất khẩu.

Nên chọn hoạt chất:

• Được thị trường EU chấp nhận

• Có MRL rõ ràng

• Có thời gian cách ly phù hợp

Tối ưu kỹ thuật canh tác để giảm hóa chất

Cây khỏe, ít bệnh, ít dùng thuốc.
Một số giải pháp giúp giảm dư lượng tự nhiên:

• Tăng cường chăm sóc gốc và tán

• Bón dinh dưỡng cân đối

• Dọn vệ sinh vườn thường xuyên

• Loại bỏ lá bệnh, cành già

• Tăng cường vi sinh vật có lợi

Khi môi trường vườn sạch và thông thoáng, nhu cầu phun thuốc giảm đáng kể.

Kết luận

Dư lượng sầu riêng là thách thức lớn với nông dân và doanh nghiệp xuất khẩu. Nếu không kiểm soát chặt, lô hàng rất dễ bị trả về, gây thiệt hại lớn. Việc ưu tiên sản phẩm sinh học, tuân thủ nguyên tắc 4 đúng, kiểm tra dư lượng trước thu hoạch và áp dụng canh tác bền vững sẽ giúp sầu riêng Việt Nam đáp ứng chuẩn quốc tế.

ATW cam kết đồng hành cùng nhà vườn với các giải pháp sinh học, giúp kiểm soát dư lượng an toàn và hướng tới sản xuất sầu riêng đạt chuẩn xuất khẩu.

Xem thêm: Tác động của biến đổi khí hậu đến đất và mùa vụ