Bệnh chảy gôm là một trong những bệnh nguy hiểm thường gặp trên nhiều loại cây ăn trái như sầu riêng, cam, bưởi, xoài, nhãn,… Bệnh khiến thân cây nứt vỏ, xì mủ, rễ suy yếu và làm giảm nghiêm trọng năng suất nếu không được xử lý kịp thời.
Trong bài viết này, ATW sẽ giúp bà con nhận biết nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng trị bệnh chảy gôm một cách đúng kỹ thuật, an toàn, bền vững, hạn chế tái phát trong điều kiện canh tác lâu năm.
1. Bệnh chảy gôm là gì?
Bệnh chảy gôm trên cây ăn trái là hiện tượng thân, cành hoặc cổ rễ bị nứt và tiết ra chất nhựa màu nâu hoặc vàng sẫm. Đây là biểu hiện cho thấy cây đang bị nấm bệnh tấn công nghiêm trọng, làm gián đoạn quá trình vận chuyển nước và dinh dưỡng.
Nếu không xử lý sớm, bệnh chảy gôm có thể khiến cây suy kiệt, chết cành và chết toàn cây.
2. Nguyên nhân gây bệnh chảy gôm
Nguyên nhân chính gây bệnh chảy gôm là do nấm Phytophthora sp. gây ra.
Nguồn lây bệnh
– Nấm tồn tại sẵn trong đất, nước tưới và tàn dư thực vật
– Bào tử nấm có khả năng lây lan nhanh qua nước mưa, nước chảy tràn
– Xâm nhập qua các vết thương ở cổ rễ, thân và cành
Điều kiện thuận lợi cho bệnh phát sinh
– Độ ẩm cao, mưa nhiều kéo dài
– Đất trồng nén chặt, kém thoát nước, pH thấp
– Vườn rậm rạp, ít được cắt tỉa
– Canh tác lâu năm, thiếu phân hữu cơ
– Không bón vôi cải tạo đất định kỳ
Những điều kiện này tạo môi trường lý tưởng để bệnh chảy gôm phát triển mạnh, đặc biệt trong mùa mưa.

3. Triệu chứng bệnh chảy gôm trên cây ăn trái
Trên thân và cành
– Xuất hiện vết nứt dài hoặc ngắn
– Nhựa chảy ra màu nâu, vàng sẫm
– Phần vỏ và gỗ bên trong chuyển màu nâu sậm
– Bệnh lan dần vào bó mạch làm cây còi cọc
Trên lá
– Lá xuất hiện đốm nâu sũng nước
– Mép lá có viền vàng nhạt
– Lá héo rũ, rụng sớm khi ẩm độ cao
Trên trái
– Vết bệnh ban đầu là đốm nhỏ sũng nước
– Vết thối lan nhanh, làm hỏng phần cơm trái
– Trên bề mặt có lớp nấm màu trắng xám
Đây là dấu hiệu điển hình của bệnh chảy gôm đã lan rộng trên cây

4. Cách phòng trị bệnh chảy gôm hiệu quả
Biện pháp canh tác và cơ giới
– Trồng cây với mật độ hợp lý, tạo độ thông thoáng
– Không trồng quá sâu làm ngập cổ rễ và vết ghép
– Cắt tỉa cành, tạo tán định kỳ
– Dọn sạch cỏ dại và tàn dư thực vật
– Quét vôi thân cây từ mặt đất lên 1-1.2, (1-2 lần/năm)
– Bón phân cân đối, tăng cường phân hữu cơ hoai mục
– Khơi thông mương rãnh, tránh ngập úng
– Hạn chế gây vết thương trong quá trình chăm sóc
Phòng bệnh tốt là yếu tố quan trọng nhất để hạn chế bệnh chảy gôm tái phát.
Biện pháp sinh học và hóa sinh
– Bổ sung vi sinh vật có lợi cho đất định kỳ
– Sử dụng chế phẩm sinh học để ức chế nấm phytophthora sp.
– Kết hợp cải tạo pH bằng vôi hoặc canxi
– Phun phòng nấm bệnh định kỳ trong mùa mưa
Việc kết hợp sinh học giúp bệnh chảy gôm được kiểm soát lâu dài, hạn chế lạm dụng thuốc hóa học.
Xử lý cây khi đã bị bệnh chảy gôm
Khi cây đã xuất hiện triệu chứng rõ ràng:
Bước 1: Dùng dao sắc cạo sạch phần vỏ bị thối đen đến khi thấy gỗ khỏe
Bước 2: Vệ sinh sạch vết cạo
Bước 3: Quét thuốc đặc trị nấm lên vết bệnh liên tục 2 ngày
Bước 4: Sau 7-10 ngày, vết bệnh khô và bắt đầu hình thành mô sẹo
Bước 5: Kết hợp tưới thuốc và cải tạo vùng đất quanh rễ
Với cây bị nặng, nên giảm hoặc loại bỏ trái để cây có thời gian hồi phục.
5. Lưu ý giúp hạn chế bệnh chảy gôm tái phát
– Không để vườn cây ẩm ướt kéo dài
– Duy trì hệ vi sinh đất ổn định
– Theo dõi sát vườn trong mùa mưa
– Xử lý sớm ngay khi có dấu hiệu đầu tiên
Bệnh chảy gôm là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả nếu áp dụng đúng kỹ thuật canh tác và biện pháp xử lý phù hợp. Chủ động cải tạo đất, tăng sức đề kháng cho cây và xử lý sớm sẽ giúp vườn cây ăn trái khỏe mạnh, cho năng suất ổn định và bền vững lâu dài.
Hướng dẫn quy trình phục hồi vườn tiêu già cỗi
Mắt cua sầu riêng bị đen, khô và cách khắc phục

