Sầu riêng được mệnh danh là “vua của các loại trái cây”  với giá trị kinh tế cao và nhu cầu thị trường ngày càng tăng. Tuy nhiên, để cây sầu riêng sinh trưởng khỏe mạnh, cho năng suất ổn định và chất lượng trái cao, kỹ thuật chăm sóc cây sầu riêng, đặc biệt trong mùa mưa đóng vai trò quyết định.

Mùa mưa vừa là điều kiện thuận lợi cho sinh trưởng, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro như úng rễ, nấm bệnh, rụng hoa, rụng trái non. Vì vậy, việc áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc từ khâu chọn giống, chuẩn bị đất, tưới nước, bón phân đến cắt tỉa và phòng trừ sâu bệnh là yếu tố then chốt giúp vườn sầu riêng phát triển bền vững.

Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây sầu riêng mùa mưa hiệu quả từ A đến Z, phù hợp cho cả người mới bắt đầu và nhà vườn đang canh tác.

1. Chọn giống sầu riêng phù hợp

Lựa chọn giống đúng quyết định phần lớn hiệu quả canh tác sầu riêng. Mỗi giống có đặc tính sinh trưởng, năng suất và khả năng thích nghi khác nhau.

Một số giống sầu riêng phổ biến hiện nay

Sầu riêng Ri6

• Phù hợp khí hậu nóng ẩm Việt Nam
• Cơm vàng đậm, béo, hạt lép cao
• Thu hoạch sau 3-4 năm
• Nhược điểm: dễ cháy múi nếu chăm sóc sai kỹ thuật

Sầu riêng Monthong (Thái Lan)

• Trái to, cơm dày, vị ngọt thanh
• Năng suất cao, thị trường ưa chuộng
• Thu hoạch sau 4-5 năm

Sầu riêng Musang King

• Chất lượng cơm cao cấp, giá trị xuất khẩu lớn
• Yêu cầu kỹ thuật chăm sóc cao
• Năng suất ổn định nếu điều kiện không phù hợp

Tiêu chí chọn giống sầu riêng

• Phù hợp khí hậu và thổ nhưỡng vùng trồng
• Khả năng chống chịu sâu bệnh và mưa nhiều
• Thời gian cho trái phù hợp kế hoạch đầu tư
• Chất lượng quả đáp ứng thị trường tiêu thụ

2. Chuẩn bị đất và cải tạo vườn trước mùa mưa

Trong kỹ thuật chăm sóc cây sầu riêng, đất trồng quyết định trực tiếp đến sức khỏe bộ rễ.

Yêu cầu đất trồng sầu riêng

• Đất thịt nhẹ, tơi xốp, thoát nước tốt.
• pH thích hợp: 5.5 – 6.5
• Không nhiễm mặn, không ngập úng kéo dài

Cải tạo đất úng và đất mặn

• Đắp mô cao, đào mương thoát nước
• Bón vôi điều chỉnh pH và giảm mặn
• Bổ sung phân hữu cơ hoai mục, phân vi sinh
• Tăng hữu cơ giúp đất tơi xốp, rễ hô hấp tốt trong mùa mưa

3. Kỹ thuật trồng và che phủ gốc sầu riêng

• Trồng đầu mùa mưa (tháng 5-7) giúp cây bén rễ nhanh
• Đặt cổ rễ ngang hoặc cao hơn mặt đất
• Che phủ gốc bằng rơm rạ, lá khô hoặc bạt phủ giúp: Giữ ẩm ổn định; Hạn chế cỏ dại; Giảm sốc nhiệt và rửa trôi dinh dưỡng.

4. Tưới nước và quản lý độ ẩm mùa mưa

Mùa mưa không đồng nghĩa với không cần tưới nước. Quản lý nước sai cách là nguyên nhân chính gây thối rễ.

Nguyên tắc sầu riêng mùa mưa

• Đảm bảo đất ẩm nhưng không úng
• Sau mưa lớn cần tháo nước nhanh
• Ưu tiên tưới nhỏ giọt hoặc tưới gốc có kiểm soát

Lịch tưới theo giai đoạn

• Cây non: Giữ ẩm thường xuyên.
• Cây trưởng thành: Giảm tưới, ưu tiên thoát nước
• Giai đoạn ra hoa, nuôi trái: tránh thiếu nước đột ngột

5. Bón phân và dinh dưỡng cho cây sầu riêng

Bón phân đúng cách giúp cây chống chịu tốt trong mùa mưa và hạn chế nấm bệnh.

Nguyên tắc bón phân mùa mưa

• Giảm đạm, tăng kali và hữu cơ
• Chia nhỏ lượng phân, tránh bón tập trung
• Bón theo hình chiếu tán cây, không bón sát gốc

Vai trò của phân hữu cơ và vi sinh

• Cải tạo đất, tăng hệ vi sinh có lợi
• Giúp rễ khỏe, hạn chế nấm Phytophthora
• Giảm rửa trôi dinh dưỡng trong mưa lớn

6. Kỹ thuật cắt tỉa cành – tạo tán thông thoáng

Trong kỹ thuật chăm sóc cây sầu riêng, cắt tỉa giúp:

• Cây tập trung dinh dưỡng
• Giảm sâu bệnh mùa mưa
• Hạn chế gãy cành khi gió

Nguyên tắc tạo tán:

• Chỉ giữ 1 thân chính (nhất trụ kình thiên)
• Loại bỏ cành mọc vượt, cành mọc đứng
• Ưu tiên cành ngang mang trái khỏe

7. Xử lý ra hoa và tỉa trái hợp lý

• Không để cây mang hoa và trái quá nhiều trong mùa mưa.
• Tỉa hoa theo đợt để trái chín tập trung
• Tỉa trái 2-3 lần giúp: trái to, giảm rụng trái non, nâng tỉ lệ đậu loại 1.

8. Phòng trừ sâu bệnh hại mùa mưa

Sâu hại phổ biến: Rầy phấn, Rệp sáp, Sâu đục trái

Bệnh thường gặp: Thối gốc chảy nhựa (phytophthora), Thán thư, Đốm rong

Giải pháp:

• Vệ sinh vườn, thoát nước tốt
• Ưu tiên biện pháp sinh học
• Phun thuốc đúng thời điểm, đúng liều

9. Thu hoạch và bảo quản sầu riêng

• Thu hoạch sau 120 – 130 ngày từ khi ra hoa
• Thu vào sáng sớm hoặc chiều mát
• Tránh va đập, xếp chồng cao

Bảo quản tốt nhất: nhiệt độ 13 – 15 độ C; Độ ẩm 85 – 90%

Áp dụng kỹ thuật chăm sóc cây sầu riêng mùa mưa từ khâu nước, dinh dưỡng, cắt tỉa, phòng bệnh sẽ giúp cây khỏe, rễ mạnh, trái đẹp và năng suất ổn định lâu dài. ATW khuyến khích nhà vườn ưu tiên giải pháp sinh học, chăm sóc bền vững để nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ đất trồng cho nhiều mùa vụ tiếp theo.

>> Xem thêm:

So sánh sầu riêng Thái và Ri6 loại nào ngon hơn?

Các giai đoạn phát triển của cây hồ tiêu và cách chăm sóc từng giai đoạn

Quy trình kỹ thuật trồng hồ tiêu đạt năng suất cao và bền vững