Việc lựa chọn giống cà phê phù hợp đóng vai trò quyết định đến năng suất, chất lượng hạt và hiệu quả kinh tế lâu dài của vườn cà phê. Mỗi giống cà phê đều có những ưu điểm riêng về khả năng sinh trưởng, chịu hạn, kháng bệnh và thích nghi với điều kiện đất đai – khí hậu khác nhau.
Trong bài viết này, ATW tổng hợp những giống cà phê được ưa chuộng nhất hiện nay, đang được trồng phổ biến tại Tây Nguyên và nhiều vùng cà phê trọng điểm, giúp bà con dễ dàng lựa chọn giống phù hợp với vườn cây của mình.
Tổng hợp các giống cà phê được ưa chuộng tại Việt Nam hiện nay. Phân tích đặc điểm, năng suất, ưu nhược điểm giúp bà con chọn giống phù hợp.
1. Giống cà phê TR4 (138) – Giống Robusta phổ biến nhất hiện nay
TR4 (138) là giống cà phê Robusta được nghiên cứu và lai tạo bởi Trung tâm Nghiên cứu Cà phê tại Đắk Lắk. Đây là một trong những giống cà phê được ưa chuộng nhất nhờ năng suất cao, khả năng kháng bệnh tốt và thích nghi rộng.
Cây cà phê TR4 sinh trưởng khỏe, tán rộng, chiều cao trung bình từ 2-3 m, phân cành mạnh. Quả chín có màu đỏ cam, hạt kích thước trung bình đến lớn, chất lượng ổn định. Năng suất bình quân đạt từ 5-7 tấn quả tươi/ha/năm.
Ưu điểm nổi bật của giống TR4 là khả năng kháng bệnh gỉ sắt tốt, phù hợp với đất bazan và điều kiện khí hậu Tây Nguyên. Tuy nhiên, do cây phân cành nhiều nên cần tỉa cành định kỳ để hạn chế cành dăm và tập trung nuôi quả.

2. Giống cà phê TRS1 – Arabica thực sinh viện Eakmat
TRS1 là giống cà phê Arabica được Viện Eakmat nghiên cứu và phát triển, phù hợp với những vùng có độ cao và khí hậu mát. Giống này được nhiều nhà vườn lựa chọn nhờ khả năng sinh trưởng ổn định và chất lượng hạt cao.
Cây có chiều cao trung bình 2-3 m, tán phân nhánh tốt, lá lớn màu xanh đậm. Quả chín có màu đỏ huyết dụ, hạt kích thước trung bình đến lớn, mang hương vị đặc trưng của Arabica với vị chua thanh, thơm nhẹ.
Năng suất trung bình đạt 4-6 tấn quả tươi/ha. TRS1 có khả năng chịu hạn và kháng bệnh khá tốt, nhưng do phân cành mạnh nên cần được chăm sóc, cắt tỉa thường xuyên để duy trì cấu trúc cây.

3. Giống cà phê xanh lùn (TS5) – Năng suất cao, dễ chăm sóc
TS5 là giống cà phê xanh lùn có nguồn gốc từ Lâm Đồng, được đánh giá cao về năng suất và khả năng kháng bệnh. Đây là giống cà phê được ưa chuộng đặc biệt với những bà con mới trồng cà phê.
Cây có chiều cao vừa phải, tán gọn, cành hơi rũ, lá xanh đậm và dày. Quả to, vỏ mỏng, khi chín có màu đỏ cam. Tỷ lệ tươi/nhân đạt từ 3,8-4,0, hạt loại 1 chiếm tỷ lệ rất cao.
Năng suất TS5 đạt từ 6-8 tấn quả tươi/ha/năm. Giống này chịu hạn tốt, ít sâu bệnh, thích hợp trồng ở những vùng có mùa khô kéo dài.

4. Giống cà phê TR9 (414) – Giống lâu năm, chất lượng ổn định
TR9 là giống cà phê đã được trồng phổ biến nhiều năm tại Tây Nguyên. Nhờ khả năng sinh trưởng mạnh, kháng bệnh tốt và chất lượng hạt cao, TR9 vẫn luôn nằm trong nhóm giống cà phê được ưa chuộng.
Cây phát triển nhanh, tán rộng, phân cành mạnh. Quả khi chín có màu đỏ huyết dụ, cuống giòn, dễ thu hoạch. Hạt lớn, tỷ lệ hạt loại 1 trên 90%, mang lại giá trị thương mại cao.
Năng suất trung bình từ 4 – 7 tấn quả tươi/ha. TR9 phù hợp với nhiều vùng trồng và ít rủi ro trong canh tác.

5. Giống cà phê dây Thuận An – Đắk Mil
Giống cà phê dây Thuận An có nguồn gốc từ Đắk Nông và đang được khuyến khích nhân rộng nhờ năng suất cao và khả năng chịu hạn tốt.
Cây có chiều cao trung bình, cành hơi rũ, quả to, vỏ mỏng, chín không rụng. Năng suất bình quân đạt 6-8 tấn quả tươi/ha. Thu hoạch muộn từ tháng 1-2 giúp bà con chủ động thời gian thu hái.

6. Giống cà phê Thiên Trường – Thích nghi đất xấu
Thiên Trường là giống cà phê có khả năng sinh trưởng ổn định ngay cả trên đất bạc màu, đất sỏi đá hoặc đất bauxit. Cây cho năng suất từ 5-6 tấn quả tươi/ha nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật.
Ưu điểm lớn là khả năng kháng bệnh gỉ sắt tốt, tuy nhiên cây cần được quản lý tán và thu hoạch đúng thời điểm để hạn chế rụng quả khi gặp mưa lớn.

7. Giống cà phê lá xoài – Sinh trưởng khỏe, năng suất cao
Giống cà phê lá xoài được trồng nhiều tại Lâm Đồng và các tỉnh Tây Nguyên. Cây cao trung bình 2,5-3 m, hệ rễ phát triển mạnh, chịu hạn tốt.
Năng suất đạt từ 7-8 tấn quả tươi/ha, hạt đồng đều, chất lượng tốt, phù hợp với cả thị trường trong nước và xuất khẩu.

8. Giống cà phê TS2 – Năng suất rất cao
TS2 là giống cà phê cao sản, cho năng suất ấn tượng từ 7-10 tấn quả tươi/ha. Cây sinh trưởng khỏe, chịu được điều kiện đất xấu và thời tiết khắc nghiệt.
Tuy nhiên, hiện nay giống TS2 đã ngưng sản xuất nên nguồn giống khá hạn chế, bà con cần cân nhắc khi lựa chọn.
Việc lựa chọn giống cà phê được ưa chuộng cần dựa trên điều kiện đất đai, khí hậu, khả năng đầu tư và kỹ thuật chăm sóc của từng vườn. Mỗi giống cà phê đều có thế mạnh riêng về năng suất, chất lượng hạt và khả năng thích nghi.
ATW khuyến nghị bà con kết hợp lựa chọn giống phù hợp cùng các giải pháp cải tạo đất, phục hồi hệ rễ và canh tác bền vững để vườn cà phê sinh trưởng ổn định, đạt hiệu quả kinh tế lâu dài.
Hướng dẫn làm cành cà phê chi tiết nhất – Ai cũng làm được
Quy trình chăm sóc cây cà phê ra hoa hàng loạt – Hạn chế rụng
